Өкіл әке деген кім?

Ертеде, бала-шағасы болғанымен  ағайын-туғаны не жанашыр болар жақыны жоқ, болмаса ауру-сырқау мүгедек адамдар алдын ала таныс-біліс адамдар арасынан біреуді таңдап, үйіне шақырады. Не болмаса өзі арнайы іздеп барады да өз баласына өкіл болуды сұрайды. Мұндай жағдай соғысқа және алыс сапарға аттанатын адамдар арасында да жиі орын алатын болған.

«Мына бала өзіңе аманат! Өкіл әкесі бол. Мен олай-бұлай болып, кетсем өзің қамқорлық жасап, адам қатарына қос!»- деп ұрпағын өзі өнегелі деп білген адамына аманаттап тапсырады.   Мұндай аманат айтушы адамның өтінішінен бас тартуға болмайды. Бұл халық санасына сіңген ұғым. Мұндайға адамдар керісінше қуанатын болған. Себебі аманатты мойынына жүктеген өкіл әке өзінің сенімді әрі адал адам екендігіне көзі жетеді. Сонымен бірге баланы ер жеткізіп адам қатарына қосса  жаратушы алдындағы тағы бір үлкен парызын орындағандығы.

Қазақ салтында өкіл әкенің бала алдындағы жауапкершілігі өте үлкен. Өкіл әке баланы өз баласынан кем көрмей бағып-қағып, оқытып, үйлендіріп, ата-аналық парызын мүлтіксіз орындауы шарт. Ал өзінің мүмкіндігі бола тұрса да аманат болған баланы өз балаларынан оқшаулап жетімдік қамытын кигізсе әлгі өкіл әке халық соты билер тарапынан жазаланады.

Суреттер ғаламтор желісінен алынды