Қазақ тілі мұғалімінің педогогикалық мақсаты мен оқушының тілді үйрену мақсаты бір бірімен дәлме- дәл келмеуі мүмкін. Өйткені оқушының тілді үйрену үдерісі өзінің жеке таным әлемінде іске асады. Толығырақ
Есенова Ақгүлім Асыланбекқызы.
Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік мемлекеттік университеті, филология факультеті
Етістіктің шақтарын оқыту жолдары
Етістік – тіліміздегі сөз таптарының ішіндегі күрделі грамматикалық категория. Етістік күрделілігі оның лексика — семантикалық сипатымен, бай лексика-грамматикалық тұлғаларымен, синтаксистік қызметімен тығыз байланысты.
Бүгінгі таңда қазақ тілін мемлекеттік тіл ретінде игеру мәселесі – әдіскер-тілші ғалымдардың еншісіндегі маңызды проблемалардың бірі. Осыған байланысты қазақ тілін басқа ұлт өкілдеріне оқытуға деген сұраныс күннен күнге өсуде. Толығырақ
Сабақта тиімді қолданылған ойын түрлері — мұғалімнің түсіндіріп отырған материалын оқушылардың аса зор ілтипатпен тыңдап, жемісті, сапалы меңгеруіне сенімді көмекші бола алады. Өйткені, кіші жастағы оқушылар жас ерекшеліктеріне байланысты ойынға өте ынталы келеді. Балалар тез сергіп, тапсырмаларды тез, әрі қызығып орындайтын болады. Ойын балалардың оқуға, еңбекке деген белсенділігін, қызығушылығын арттырудағы басты құрал. Ойын барысында балалардың белсенділігі, шығармашылығы дамиды. Ал мұғалімнің міндеті — балаларды ойынға өз қызығушылығымен, ынтасымен қатысуын қамтамасыз ету. Осы мақсат, міндеттерді орындау үшін мұғалім түрлі жұмыстарды ұйымдастыруы қажет. Ол жұмыстардың негізі болып әрқашан түрлі ойындар қала береді. Сондықтан… Толығырақ
Есімше – етістіктерше де, есімдерше де түрленетін және солардың қызметін атқара алатын етістіктің бір түрі.
Есімшенің жұрнақтары: Дағдылы: атын, етін, ушы, уші Мақсат: мақ/мек, бақ/бек, пақ/пек Өткен шақ: ған/ген, қан/кен Осы шақ: шы/ші Келер шақ: ар, ер, р, с
Есім сөздердің орнына қолданылатын есімдік деп атаймыз.
Есімдік түрлері:
құрамына қарай: Дара (простое – один корень)
Мысалы: мен, сен, ол. Күрделі (сложное – несколько корней)
Мысалы: бірнеше, кейбіреу, қай-қайсысы. тұлғасына қарай: Негізгі (непроизводное – нет суффикса)
Мысалы: бұл, міне. Туынды(производное – есть суффикс)
Мысалы: біреу, мынау, барлық. мағынасына қарай: Жіктеу (личное)
Мысалы: мен, сен, сіз, ол, олар, біз. Сілтеу (указательное)
Мысалы: бұл, сол, мынау, осы, міне, анау. Сұрау (вопросительное)
Мысалы: кім? не? неше? қай? қалай? қашан? Өздік (возвратное)
Мысалы: өз, өзім, өзі. Белгісіздік (неопределенное)
Мысалы: кейбіреу, әлдеқайда, әлдеқандай, әрқалай. Болымсыздық… Толығырақ
Мына жағдайларда бастауыштан кейін сызықша қойылады:Бастауыш Баяндауыш Мысалдар
Бастауыш Баяндауыш Мысалдар зат есім Атау септіктегі зат есім Қазақстан — жас мемлекет. сын есім зат есім Жақсы — ісімен жақсы. сан есім сан есім Алты жерде алты — отыз алты.. тұйық етістік зат есім Айту — біздің парызымыз. сілтеу есімдігі зат есім Бұл — үлкен табыс.Антонимдер — мән-мағынасы бір-біріне қарама-қарсы қолданылатын сөздер.
Антонимы — слова одной части речи, различные по звучанию и написанию, имеющие прямо противоположные лексические значения.
Мысалы (Например): ақ – қара : белый – черный жақсы – жаман : хороший – плохой жарық – қараңғы : светлый – темный
Қазақ тілінен грамматикалық кестелер жинағында мемлекеттік тілді оқытушылардың орфографиялық және пунктуациялық сауаттылығын қалыптастыруға қажетті минимум болып табылады. Бұл кестелер орфографияны оқытудың өзіндік ұстанымдарын біліп, ұдайы желіден айнымауға дағдыландырады.
«Әдістер әлемі» деп аталатын жаттығулар жинағында қазақ тілінің функционалдық, танымдық аспектісінің негізінде жаттығулар мен тапсырмалар жинақталған. Тіл үйренушілерге өздігімен жұмыс жасауға мүмкіндік туғызады. Толығырақ