Терминдер (инновация, индустрия саласы бойынша)

р/с

Орыс тілінде

Қазақ тілінде

Терминнің анықтамасы

(дефинициясы),  түпнұсқалық жазылуы мен түпнұсқалық тілде беретін мағыналары

Терминдер (инновация, индустрия саласы бойынша)

1

база данных

дерекқор

2

ниша

тауаша

3

экономические реали

экономикалық болмыстар

4

фокусирование

бағытталған

5

целенаправленная работа

мақсатты жұмыс

6

коммерциализация технологий

технологияларды коммерцияландыру

7

технологическое прогнозирование

технологиялық болжау

8

производственная цепочка

өндірістік тізбек

9

критических технологий

сындарлы технологиялар

10

масштабность

ауқымдылық

11

техническое перевооружение

техникалық қайта жарақтандыру

12

динамика

серпін

13

уязвимость

осалдылық

14

расхождение

айырмашылық

15

реагирование

ден қою

16

автономный кластерный фонд

дербес кластерлік қор

17

бизнес-инкубирования

бизнес-инкубациялау

18

инновационность

инновациялық

19

производительность труда

еңбек өнімділігі

20

инновационный грант

инновациялық грант

Терминдер (өнеркәсіп салалары: фармацевтика, жеңіл және тоқыма өнеркәсібі, машина жасау және т.б.) бойынша)

21

абсорбент

сіңіргіш

22

абсолютно

мүлде, тіпті, абсолютті

23

абстракты

өсімдік сүзіндісі

24

автолебедка

автошығыр

25

бортовка

өңір қатырмасы

26

брюки клеш

кең балақ шалбар

27

вал товарный

тауарлық білік

28

валик подающий

жеткізуші білікше

29

водолазка

мойынжейде

30

гранулированный чугун

түйіршіктелген шойын

31

ветошь

қиынды, қиқым

32

вмятина

жаншылма

33

дооснащение

толық, жете жарақтандыру

34

натяжитель

кергіш

35

носки

ұйық, шұлық,

36

колготки

колготкы, шұлықдамбал, жұқа шұлық

37

трусы

түзкиім, келтедамбал, ішкиім, шолақ дамбал

38

спад производства

өндірістің артта қалуы

39

шипы колес

дөңгелектердің бүртабаны

40

подрез

тілікше

41

пряжа

иірімжіп

42

пряжа трощеная

қосарланған иірімжіп

43

пряжа рыхлая

босаң иірімжіп

44

парусина джутовая

кендір кенеп

45

подгузники

жөргектер, кішкене жаялықша

46

медицинское назначение

медициналық мақсат

47

медикаменты

медикаменттер

48

листовое стекло

табақ шыны

49

мелкосортный прокатный стан

ұсақ сұрыпты илемді орнақ

50

ярлык

таңба, белгі

51

установка очистки электролита

электролитті тазарту қондырғысы

52

установка по откатке шлаковых котлов

қож қазандықтарын тасымалдау қондырғысы

53

фильтрат

сүзгі құрал

54

фильтр-пресс «Андритц»

«Андритц» сүзгі-баспағы

55

цех электролиза меди

мыс электролиздеу цехы

56

крепь

бекітпе

57

валовая добавленная стоимость

жалпы қосымша құн

58

высокая добавленная стоимость

қосылған құны жоғары

59

дооснащение

толық, жете жарақтандыру

60

древесина

сүрек

61

изделия

бұйым

62

неисчерпаемые ресурсы

сарқылмас ресурстар

63

чулки

шұлық

64

чулочный

шұлықтық, шұлықты

65

шаблон

шаблон, қалып

66

ширина борта

өңір ені

Терминдер (геология және жер қойнауын пайдалану саласы бойынша)

67

полевые работы

дала жұмыстары

68

выработка

қазба

69

выемочные единицы

қазбалау бірліктері

70

горная масса

тау-кен массасы

71

полевой штрек

алаптық қуақаз

72

рудоспуск

кенқұдық

73

целик

кентірек

74

отложения

түзілім

75

горный склон

тау беткейі

76

недр

жер қойнауы

77

недропользования

жер қойнауын пайдалану

78

недропользователи

жер қойнауын пайдаланушылар

79

сейсморазведочные работы

сейсмикалық барлау жұмыстары

80

геологическое доизучение

геологиялық жете зерттеу

81

геологоразведочные работы

геологиялық барлау жұмыстары

82

геологосъемка

геологиялық түсіру

83

рациональное использование недр

жер қойнауын тиімді пайдалану

84

горно-металлургический комплекс

тау-кен-металлургиялық кешен

85

предел

шек

86

технологически неизбежное сжигание газа

газды технологиялық тұрғыдан еріксіз жағу

87

нормированные потери

нормаланған ысыраптар

88

безопасное недропользование

жер қойнауын қауіпсіз пайдалану

89

концентрация прав

құқықтарды шоғырландыру

90

коммерческое обнаружение

коммерциялық табу

91

горный отвод

тау-кендік бөлу

Терминдер (туризм саласы бойынша)

92

туристический имидж

туристік имидж

93

выездной туризм

шығу туризмі

94

въездной туризм

келу туризмі

95

туристская организация

туристік ұйым

96

событийный туризм

оқиғалы туризм

97

туристская деятельность

туристік қызмет

98

туристский маршрут

туристік маршрут

99

продвижение туристского продукта

туристік өнімді ұсыну

100

ночевка

түнеу

101

экскурсионная деятельность

экскурсиялық қызмет

Терминдер (техникалық реттеу және метрология саласы бойынша)

102

аффилированный

аффилирленген, үлестес, тазартылған

103

калибровочных лабораторий

калибрлеу зертханалары

104

метрологическая аттестация

метрологиялық аттестаттау

105

поверочные лабораторий

салыстырып, тексеру зертханалары

106

подтверждение соответствия

сәйкестікті растау

107

испытательные лабораторий

сынақ зертханалары

108

аффилированный

аффилирленген, үлестес, тазартылған

109

система каталогизации продукции

өнімді каталогтау жүйесі

110

жизненный цикл продукции

өнімнің өмірлік циклі

111

знак соответствия

сәйкестік белгісі

112

добровольное подтверждение соответствия

сәйкестікті ерікті растау

113

гармонизированный стандарт

үйлестірілген стандарт

114

технический барьер

техникалық кедергі

115

предприятия-изготовитель

дайындаушы кәсіпорын

116

область аккредитации

аккредиттеу саласы

Терминдер (ақпараттық технология саласы бойынша)

117

абонентская задолженность

абоненттік берешек

118

абонентский отдел

абоненттік бөлім

119

абонентская плата

абоненттік төлем

120

абонентская сеть

абоненттік желі

121

абонентская установка

абоненттік қондырғы

122

абонентско-расчетная группа

абоненттік –есептік топ

123

файл абсолютной загрузки

абсолют жүктеу файлы

124

автоматизированная система проектирования

автоматтандырылған жобалау жүйесі

125

автоматическая телефонная станция

автоматты телефон стансасы

126

программа  автозагрузки

автожүктеу программасы

127

автоматическая система контроля

автоматты бақылау жүйесі

128

автоматизированная система управления

автоматтандырылған басқару жүйесі

129

автоматическое включение

автоматты түрде қосылу

130

автоматизированная система

автоматтандырылған жүйе

131

аварийная обстановка

апаттық жағдай

132

автоматизированное рабочее место

автоматтандырылған жұмыс орны

133

модем с автовызовам

автошақырмалы модем

134

адресная память

адрестік жад

135

вычисление адреса

адресті есептеу

136

информационная линия

ақпараттық желі

137

сжатие информации

ақпаратты сығымдау

138

информационный ролик

ақпараттық аунақша

139

адаптер информационного интерфейса

ақпараттық интерфейс бейімдеуіші

140

поле информационных разрядов

ақпараттық разрядтар өрісі

141

классификатор информационных технологий

ақпараттық технологиялар сыныптауышы

142

информационная сеть

ақпараттық тор

143

ссылка вперед

алға сілтеме

144

исходная информация

алғашқы ақпарат

145

блок-схема алгоритма

алгоритм блок-сұлбасы

146

команда алгоритма

алгоритм пәрмені

147

код операции

амал коды

148

последовательность операций

амалдар тізбегі

149

генерация операционной системы

амалдық жүйені тудыру

150

программист-аналитик

аналитик-программаушы

151

аналоговый сигнал

аналогты дабыл

152

система обработки аналоговых данных

аналогты деректерді өңдеу жүйесі

153

фоновая программа

аялық программа

154

доступ по каналу связи

байланыс арнасы бойынша қолжетім

155

блокировать

бұғаттау, бұғат қою

156

мастер настраиваемых задач

бапталатын тапсырмалар шебері

157

брак, дефект

ақау

158

введенный код

енгізілген код

159

взаиморасчет

өзара есеп айырысу

160

вне сети

желіден тыс

161

вне зоны покрытия

байланыс аясынан тыс жерде

162

установка головок

бастиектерді орнату

163

распечатка

басылма

164

кнопка

батырма

165

кнопочная панель

батырмалы тақта

166

кэш вывода страниц

бет шығару кэші

167

метка блока

блок тамғасы

168

пустой цикл

бос қайталым

169

пустой язык

бос тіл

170

гибридный (комбинированный) компьютер

будан (аралас) компьютер

171

окно предупреждений

ескертулер терезесі

172

загрузочный диск

жүктейтін дискі

173

балансировка нагрузки

жүктемені теңгеру

174

интерационный цикл

интеративті қайталым

175

перенос по кабелью

кәбіл арқылы тасымал

176

ход кадровой развертки

кадрлық жаймалау жүрісі

177

замена сим-карты

сим-картаны ауыстыру

178

главное меню

бас мәзір

179

емкость канала связи

байланыс арнасының сыйымдылығы

180

широкополосный канал

кеңжолақты арна

181

расширенный фильтр

кеңейтілген сүзгі

182

широковещательный трафик

кеңтаратымды трафик

183

обратная трансляция

кері аудару

184

устройство декодирующее

кері кодтау құрылғысы

185

автосоединение фигур

кескіндерді автоқосу

186

центрирование изображения

кескінді ортаға келтіру

187

язык-оболочка

қабықша-тіл

188

реплика

қағытпа

189

конфликт

қақтығыс, жанжал

190

всплывающее окно

қалқыма терезе

191

карманный компьютер

қалталық компьютер

192

механизм доступа

қолжетім тетігі

193

удаление надстроек

қондырманы жою

194

значок документа

құжат таңбашасы

195

информационный контент

ақпараттық контент

196

контрольно-испытательный пункт

бақылау-сынау пункті

197

кронштейн

тіреуіш

198

хронометраж

мерзімөлшем

199

компоновка модулей

модулдерді тұтастыру

200

прозрачная обработка

мөлдір өңдеу

201

калибровка

мөлшерлегіш 

202

оперативное запоминающее устройство

оперативті жадтау құрылғысы

203

оптоволоконный кабель

оптоталшықты кәбіл

204

число витков

орамдар саны

205

установочная метка

орналастыру тамғасы

206

центральный узел связи

орталық байланыс торабы

207

паутина 

өрмек

208

шнур измерительного прибора

өлшеу аспабының бауы

209

штатив прибора

аспап тағаны

210

мышь

інтуір

211

процессор с плавающей точкой

қалқыма нүктелі процессор

212

оператор умолчания

келісім операторы

213

разветвленная сеть

тармақталған тор

214

язык управления пакетом

дестені басқару тілі

215

портативный компьютер

тасымалды компьютер

216

цифроаналоговый преобразователь

цифрлық аналогтық түрлендіргіш

Терминдер (көлік, автожол, авиация, су көлігі салалары бойынша)

217

автобан

автобан

218

авиация малая

кіші авиация

219

автобус пригородный

қаламаңылық автобус, қаламаңдық автоубс

220

автозаправка

автомайқұю

221

автомагистраль

автокүрежол, автомагистраль

222

асбестовая крошка

асбест үгіндісі

223

асбестоцементное покрытие

асбестті-цементтік жабын

224

асфальт волокнистый

талшықты асфальт

225

асфальтобетоноукладчик

а/б жайғыш

226

асфальтразогреватель самоходный

өздігінен жүретін асфальтқыздырғыш

227

аэрофотосьемки

аэрофототүсіру

228

борт

ернеу, ергенек, шеті

229

бесстыковой
путь

Түйіспесіз жол

230

дорожное полотно

жол төсемі

231

естественный щебень

табиғи шағылтас

232

мол

тосқауыл

233

несущий

тіреуіш

234

обочина

жол жағасы, жолдың жиегі, жолдың жағасы, жолжаға

235

ограждение

қоршау, қоршап қою, кедергі

236

оттиск

бедер

237

оттиск печати

мөр бедері, мөр таңбасы

238

отсев

тас ұнтақтары

239

пневматическая шина, пневмошина, пневматик

пневматикалық шина, пневмошина,

240

правоустанавливающие документы на земельный участок

жер учаскесіне құқық белгілейтін құжаттар

241

рулежная дорожка

жермен жүру жолдары

242

сварщик

дәнекерлеуші, металлпісіруші

243

фрахт

фрахт, кірепұл, кіре, кеме кіресі, жалдау ақысы

244

фрахтование

кеме жалдау, кіреге алу

245

фрахтовщик

кеме жалдаушы, кеменi жалдаушы

246

фрахтователь

кемемен жалданушы

247

щебень

шағылтас, шақпатас

248

ямочный ремонт

шұңқырлық жөндеу